فیپرونیل (Fipronil) با فرمولاسیون SC (Suspension Concentrate) یک حشرهکش سیستمیک موضعی و تماسی–گوارشی با طیف وسیع و کنترل ابقائی مناسب از گروه فنیلپیرازولها (Phenylpyrazoles) است که برای کنترل طیف وسیعی از آفات در محصولات کشاورزی مورد استفاده قرار میگیرد. در فرمولاسیون SC ماده مؤثره به صورت ذرات معلق پایدار در آب فرموله شده است که باعث سهولت در اختلاط با آب، توزیع یکنواخت محلول سم و افزایش پایداری در هنگام مصرف میشود. فیپرونیل به دلیل اثر قوی روی سیستم عصبی حشرات، در کنترل بسیاری از آفات خاکزی و برگی کاربرد دارد.
مکانیسم اثر و مزایا
فیپرونیل با اختلال در انتقال پیامهای عصبی در سیستم عصبی مرکزی حشرات عمل میکند. این ترکیب با مسدود کردن کانالهای کلر وابسته به گیرنده GABA (گاما آمینوبوتیریک اسید) باعث جلوگیری از ورود یون کلر به سلولهای عصبی میشود. در نتیجه تعادل الکتریکی سلولهای عصبی به هم خورده و فعالیت عصبی بیش از حد ایجاد میشود که در نهایت منجر به فلج و مرگ حشره میگردد. این مکانیسم اثر باعث میشود فیپرونیل روی بسیاری از آفات که نسبت به برخی سموم دیگر مقاومت نشان دادهاند نیز مؤثر باشد.
کاربردها و آفات هدف
فیپرونیل برای کنترل طیف وسیعی از آفات در محصولات کشاورزی استفاده میشود. از جمله آفات هدف میتوان به موریانهها، زنجره، لارو پروانهها، برخی آفات خاکزی، تریپسها و آفات مکنده اشاره کرد. این حشرهکش در محصولاتی مانند برنج، مو، سبزی و جالیز، پیاز و برخی محصولات باغی برای کنترل آفات و کاهش خسارت اقتصادی کاربرد دارد. فیپرونیل در برخی موارد به صورت محلولپاشی، مصرف خاکی یا تیمار بذر نیز استفاده میشود.
گروه مقاومت و مدیریت مقاومت
فیپرونیل در طبقهبندی کمیته اقدام مقاومت حشرات (IRAC) در گروه 2B قرار دارد که شامل مسدودکنندههای کانال کلر وابسته به GABA است. برای جلوگیری از بروز مقاومت در جمعیت آفات توصیه میشود این حشرهکش در تناوب با حشرهکشهایی با مکانیسم اثر متفاوت استفاده شود و از مصرف مکرر آن در یک دوره زراعی خودداری گردد.
موارد ثبت شده در ایران (حفظ نباتات)
بر اساس فهرست سموم مجاز کشور، فیپرونیل برای کنترل برخی آفات مهم در محصولات کشاورزی از جمله کرم ساقهخوار برنج، زنجره مو و برخی آفات خاکزی ثبت شده است. این سم بسته به نوع آفت و محصول ممکن است به صورت محلولپاشی یا کاربرد خاکی مورد استفاده قرار گیرد.
مزایا و محدودیتها و نکات ایمنی
مزایا:
- اثر قوی بر سیستم عصبی آفات
- کارایی مناسب در کنترل برخی آفات مقاوم
- قابلیت استفاده به روشهای مختلف مانند محلولپاشی یا مصرف خاکی
- پایداری مناسب و اثر نسبتاً طولانی
محدودیتها و نکات ایمنی:
- برای برخی حشرات مفید بهویژه زنبورهای گردهافشان میتواند خطرناک باشد
- مصرف مکرر ممکن است موجب ایجاد مقاومت در آفات شود
- رعایت فاصله تا برداشت و دز توصیهشده ضروری است
- استفاده از تجهیزات حفاظتی هنگام آمادهسازی و مصرف سم توصیه میشود
جمعبندی
فیپرونیل با فرمولاسیون SC یک حشرهکش مؤثر از گروه فنیلپیرازولها (Phenylpyrazoles) است که با اختلال در انتقال پیامهای عصبی در سیستم عصبی حشرات باعث فلج و مرگ آنها میشود. این ترکیب به دلیل کارایی بالا در کنترل طیف مختلفی از آفات و پایداری مناسب در محیط، یکی از گزینههای مهم در مدیریت آفات محصولات کشاورزی محسوب میشود.
دیدگاهها
هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.